Langakali

Mei he Wikipedia
Hopo ki he: ʻai taumuʻa, kumi
Langakali
fakamolemole, hala faitā
Fakafaʻafaʻahinga fakasaienisi
Puleʻanga: ʻakau
Vahe: ʻakau matala
Haʻa: lautengaʻiua
Holongā: sapindales
Kāinga: MELIACEAE
Kāinga ofi: Aglaia
Faʻahinga: saltatorum
Hingoa kakato lōua
Aglaia saltatorum A.C.Sm.

Ko e langakali ko e fuʻu ʻakau lahi ia. Ko e kakala ʻiloa mo e ngaahi matalaʻiʻakau siʻi mo namulelei. ʻOku sai maʻa e ngaohi lolo.

Kakano

[fatuʻi vahe] Ngaahi faʻahinga kehekehe

ʻOku fuʻu lahi ʻa e ngaahi faʻahinga Aglaia ʻi he saienisi ʻo e ʻakau. Mahalo pē ʻoku tatau pē ʻa e ʻakau ʻeni, ʻoku tupu pē ʻi Tongá ni, ki he Aglaia odorata (Chinese rice flower) pe Aglaia edulis.

  • langakali Tonga
  • langakali lalamea
  • langakali ʻaleva; foʻi matalaʻiʻakau lahi taha
  • langakali vao = tautau-ʻa-manu = maʻamaʻalava = olamaka, Elaeocarpus tonganus (ELAEOCARPACEAE)
  • maʻamaʻalava, Elaeocarpus graeffei

[fatuʻi vahe] Hingoa ʻi he ngaahi lea kehe

[fatuʻi vahe] Toe meʻa kehe

Naʻe ʻi ʻai ha langakaliʻaleva ʻi Vainī, ko e heliaki maʻa Maʻafu.

[fatuʻi vahe] Tataku

  • Hokohoko ngaahi ʻakau; Vaʻa fekumi ngoue Vainī
  • Tongan dictionary; C.M. Churchward
  • Plants of Tonga; T.G. Yuncker; BPB bulletin 220, Honolulu 1959
  • D.R. Drake, Rain forest vegetation of ʻEua Island, New Zealand Journal of Botany 34, 1996
Ko e kupu ʻeni ko e potuʻi ia (stub). ʻIo, ko koe, kātaki tokoni mai ʻi hono ngāue fatu fakalahi.
Puha haʻate meʻangāue
Ngaahi vā hingoa

Variants
Ngaahi vakai
Actions
ʻAi taumuʻa ki he…
Puha meʻangāue
ʻi he ngaahi lea kehe