Ngatae

Ngatae

Fakafaʻafaʻahinga fakasaienisi

Puleʻanga: ʻakau Vahe: ʻakau matala Haʻa: lautengaʻiua Holongā: fabales Kāinga: FABACEAE Matakali: phaseoleae Kāinga ofi: Erythrina Faʻahinga: variegata

Hingoa kakato lōua

Erythrina variegata L. Hingoa lea fakapilitānia: Coral tree

Vakai ki he tala fakalahi: Commons & Wikispecies

Ngatae fekefisi

Ko e ngatae ko e fuʻu ʻakau lahi ia mo e ngaahi matalaʻiʻakau lanumoli ʻi he fuo ʻo e ngutu kakā, pe ʻo e pesi taika. ʻOku ui foki Erythrina indica pe Tiger claw. Kā ʻi Tongá ni ʻoku ʻasi ʻa e pupunga matalaʻiʻakau tatau mo e kolokalo.

ʻOku matala mei Siulai ki Sēpitema, ʻoku lahi ʻi Vavaʻu.

Ngaahi faʻahinga kehekehe

• ngatae; koʻeni
• ngatae fisi, ngatae fekefisi, Erythrina fusca Lour.

Hingoa ʻi he ngaahi lea kehe

• ngate (lea fakaniuē)
• ʻatae (lea fakatahisi)
• wiliwili haole (lea fakahauaiʻi)
• gatae (lea fakahaʻamoa), E. variegata
  • gatae pālagi, lalapa, E. fusca
• gatae (lea fakakuki)
• natae (lea fakamākuise)
• drala dina (lea fakafisi), E. variegata
  • drala kaka, E. fusca

Tataku

• Hokohoko ngaahi ʻakau; Vaʻa fekumi ngoue Vainī
• Tongan dictionary; C.M. Churchward
• Multipurpose trees for agroforestry in the Pacific islands; R.R. Thaman, C.R. Elevitch, K.M. Wilkinson
• Flowers of the Pacific island seashore; W.A. Whistler; ISBN 978-0-8248-1528-8
• Plants of Tonga; T.G. Yuncker; BPB bulletin 220, Honolulu 1959

Ko e kupu ʻeni ko e potuʻi ia (stub). ʻIo, ko koe, kātaki tokoni mai ʻi hono ngāue fatu fakalahi.