Paʻanga

Mei he Wikipedia
Hopo ki he: ʻai taumuʻa, kumi

Paʻanga, TOP, T$, ko e maka mo e pepa fefakatauʻaki ia. Ko e fakamatala ʻo e ʻakau paʻanga mo e tupuʻanga ʻo e hingoa, vakai ki he paʻanga (ʻakau).

[fatuʻi vahe] Maka

  • seniti ʻe 1 (18mm): 1¢-koane.jpg 1¢-vanila.jpg
  • seniti ʻe 2 (21mm): 2¢-tokoono.jpg 2¢-talo.jpg
  • seniti ʻe 5 (19mm): 5¢-‘olive.jpg 5¢-tuʻi.jpg 5¢-moa.jpg 5¢-niu.jpg
  • seniti ʻe 10 (24mm): 10¢-TupouIII.jpg 10¢-‘olive.jpg 10¢-TupouIV-1974.jpg 10¢-pulu-1979.jpg 10¢-TupouIV.jpg 10¢-siaine.jpg
  • seniti ʻe 20 (29mm): 20¢-TupouIII.jpg 20¢-sila.jpg 20¢-TupouIV.jpg 20¢-pī.jpg 20¢-‘ufi.jpg
  • seniti ʻe 50 (32-33mm): 50¢-TupouIV-1974.jpg 50¢-sila.jpg 50¢-ika-1977.jpg 50¢-TupouIV.jpg 50¢-temata.jpg

[fatuʻi vahe] Laʻi paʻanga

Ko e ngaahi laʻi paʻanga onopooni ko e fakahū ki tuʻa ia ʻo e taʻu 2008 mo e 2009, ʻosi he hilifaki kalauni ʻo Siaosi Tupou V. Ko honau lahi ko e milimita ʻe 150 x 70

  • 1 mamata tofuaʻa, lanumata
    • T$1 muʻa.jpg T$1 tuʻa.jpg
  • 2 ako mo e vaʻinga, lanukulamaama
    • T$2 muʻa.jpg T$2 tuʻa.jpg
  • 5 ʻotu langi, lanufisiʻifekika
    • T$5 muʻa.jpg T$5 tuʻa.jpg
  • 10 moʻunga (faʻitoka) ʻo e Malaʻekula, lanupulūmaama
    • T$10 muʻa.jpg T$10 tuʻa.jpg
  • 20 fale pule pangikē fakafonua, lanumelomelo
    • T$20 muʻa.jpg T$20 tuʻa.jpg
  • 50 pālasi Nukuʻalofa, lanumatamaama mo e engeenga
    • T$50 muʻa.jpg T$50 tuʻa.jpg
  • 100 taulanga Vavaʻu, lanukulokula mo e hinehina
    • T$100 muʻa.jpg T$100 tuʻa.jpg

ʻOsi tuku ʻa e ngāueʻaki ʻo e paʻanga fakapilitānia, ko e silini mo e peni ʻi 1921, naʻe fakahū ki tuʻa ʻe he puleʻanga ni ʻa e ngaahi laʻi sōvaleni (sovereign pound) fakatonga. Naʻe pulusi ia ʻe he falepaaki Thomas Delarue Limited ʻi Pilitānia. Naʻe fakafetuʻutaki ʻa e sōvaleni ki he sōvaleni fakapilitānia. Naʻe liliu ʻi 1936: naʻe fakafetuʻutaki ia ki he sōvaleni ʻAositelēlia.

ʻI he ngaahi taʻu 1960 naʻe liliu ʻa e ngaahi fonua ki he founga fakamita, ʻa ia ʻi 1967 naʻe toʻo ʻi Tonga ni ʻa e ngaahi sōvaleni mo e silini (20 ʻi ha sōvaleni ʻe 1) mo e peni (12 ʻi ha silini ʻe 1), pea naʻe hū ʻa e paʻanga mo e seniti (100 ʻi he paʻanga ʻe 1). Naʻe tatau ʻa e seniti ʻe 10 ki he silini ʻe taha, ʻa ia naʻe tatau foki ʻa e sōvaleni ʻe 1 ki he paʻanga ʻe 2. Naʻa nau ʻasi ʻa e ʻata ʻo Sālote Tupou III, pea Tāufaʻāhau Tupou IV mei he 1974. Naʻe ʻi ai ha ngaahi laʻi ʻi he

  • paʻanga ʻe vaeua (seniti ʻe 50), ngāue mataka, lanupulū fio lanumata; naʻe tuku ʻi 1983
  • paʻanga ʻe taha, taulanga Vavaʻu lolotonga he taʻu 1900, lanumata
  • paʻanga ʻe ua, ngāue ngatu, tutu, kokaʻanga, lanukulokula
  • paʻanga ʻe nima, Haʻamonga, lanufisiʻifekika
  • paʻanga ʻe hongofulu, pālasi, lanupulū
  • paʻanga ʻe uofulu, pangikē fakalakalaka ʻo Tonga, lanumoli, fakahake ʻi 1985
  • paʻanga ʻe nimangofulu, taulanga Vavaʻu lolotonga he onopooni, lanumata mo e engeenga; fakahake ʻi 1988

Kamata he 1992, ʻoku fakahū ʻa e ngaahi laʻi paʻanga ʻe he pangikē fakafonua.

[fatuʻi vahe] Tataku

Ko e kupu ʻeni ko e potuʻi ia (stub). ʻIo, ko koe, kātaki tokoni mai ʻi hono ngāue fatu fakalahi.
Puha haʻate meʻangāue
Ngaahi vā hingoa

Variants
Ngaahi vakai
Actions
ʻAi taumuʻa ki he…
Puha meʻangāue
ʻi he ngaahi lea kehe