Mango (ʻakau)

Mei he Wikipedia
Hopo ki he: ʻai taumuʻa, kumi
Mango
Black mango unripe.jpg
Fakafaʻafaʻahinga fakasaienisi
Puleʻanga: ʻakau
Vahe: ʻakau matala
Haʻa: lautengaʻiua
Holongā: sapindales
Kāinga: ANACARDIACEAE
Kāinga ofi: Mangifera
Faʻahinga: indica
Hingoa kakato lōua
Mangifera indica L.
Hingoa lea fakapilitānia: Mango
Commons
Species
Vakai ki he tala fakalahi:
Commons & Wikispecies

Ko e mango ko ha fuʻu ʻakau lahi ia, manakoa koeʻuhi ʻene fakamalumaluʻi mo ʻene ʻū foʻi fua ifo ʻi he faʻahitaʻu mafana. ʻOku ngāueʻaki ʻi he ʻotai.

Kakano

[fatuʻi vahe] Ngaahi faʻahinga kehekehe

  • mango lesi
  • mango ʻāpele
  • mango ʻInitia
  • mango kaimata — fua melie pea sai ʻene kai teʻeki moho
  • mango kalasini — fua namukū he kalasini
  • mango lesi — fua lelei taha, hoholahi tauloto
  • mango nui — fua lālahi ʻaupito

mo e hā fua

[fatuʻi vahe] Hingoa ʻi he ngaahi lea kehe

[fatuʻi vahe] Toe meʻa kehe

Carica papaya 1 (Piotr Kuczynski).jpg

Ko e kuinisi (mei he quince ʻi he lea fakapilitānia) ko e faʻahinga mango ia, ko e Mangifera odorata. Kae mahalo pē ʻoku hala, koeʻuhi ko e quince moʻoni ko e Cydonia oblonga ia.

[fatuʻi vahe] Tataku

  • Hokohoko ngaahi ʻakau; Vaʻa fekumi ngoue Vainī
  • Tongan dictionary; C.M. Churchward
  • Plants of Tonga; T.G. Yuncker; BPB bulletin 220, Honolulu 1959
Ko e kupu ʻeni ko e potuʻi ia (stub). ʻIo, ko koe, kātaki tokoni mai ʻi hono ngāue fatu fakalahi.
Puha haʻate meʻangāue
Ngaahi vā hingoa

Variants
Ngaahi vakai
Actions
ʻAi taumuʻa ki he…
Puha meʻangāue
ʻi he ngaahi lea kehe